shadow

Pieter en de politiek..

Vandaag, 17 maart 2021, mogen we allemaal gaan stemmen. We vinden dat heel gewoon, maar dat is het niet. Die vrijheid is bevochten.

politieke prent Albert Hahn

Pieter leefde tussen 1835 en 1906.  In de tijd van het censuskiesrecht. Wat dat is? Census komt van cijns, belasting dus.. Bij de verkiezingen mocht je je stem uitbrengen als je vermogend genoeg was om een bepaald belastingbedrag te betalen. Jij betaalt, dus je mag ook meebeslissen hoeveel belasting de overheid heft en waar het belastinggeld aan besteed wordt.

Wat later mocht je ook stemmen als je bepaalde examens gedaan had, capaciteitskiesrecht. Dus als je slim genoeg was. Andere gronden van stemrecht waren het hebben van spaargeld of het bezit van een eigen huis. Zo ging men langzamerhand over tot het algemeen kiesrecht. Niet zonder strijd..

In ieder geval tot 1887 gold het censuskiesrecht en tot 1896 opgerekt met bovenstaande voorwaarden zoals capaciteit, inkomen, woningbezit. In 1917 kregen we pas algemeen kiesrecht. Er waren niet de politieke partijen zoals wij die nu (in rijke mate..) kennen. Men werkte met het districtenstelsel.

In de tijd van Pieter werd er volop strijd gevoerd tussen liberalen en conservatieven. Tussen 1860-1901 waren de liberalen in meerderheid. Eind 1884 deed de Amsterdamse kiesvereniging “Burgerplicht” een oproep aan alle liberale kiesverenigingen om een Liberale Unie te vormen. Deze kwam in 1885 tot stand en was daarmee de eerste liberale partij in Nederland.

Pieter was vanaf 1875 lid van de gemeenteraad van Krimpen aan de Lek. Maar ik heb daar nog niets over uitgezocht..

Over Pieters politieke leven heb ik enkele krantenberichtjes gevonden vanaf april 1892. Nevenstaand berichtje komt uit “Het Nieuws van den Dag” van 12 april 1892. Je ziet dat het land opgedeeld is in districten en die horen weer bij een hoofd-kiesdistrict. Krimpen aan de Lek hoorde bij het hoofdkiesdistrict Gouda. Na een herstemming lees je in het Algemeen Handelsblad dat Pieter en Mr. D.N. Brouwer uit Gouda kandidaat gesteld worden voor de Provinciale Staten.

Over zijn activiteiten tijdens zijn zittingsperiode in de Provinciale Staten weet ik nog niets. In de familie is er niets over bekend en er zijn helaas ook geen documenten bewaard gebleven uit zijn politieke tijd. Althans niet in de familie. Ik hou me aanbevolen voor tips!!

Hij zal wel redelijk actief en gedreven geweest zijn want in 1897 werd hij kandidaat gesteld voor de 2e Kamer. Hij stond in ieder geval achter het progamma van de Liberale Unie. (Rotterdamsch Nieuwsblad, 13 mei 1897).

 

Pieter van der Hoog zet zich onder meer in voor beter onderhoud van de rivieren. Hij dient zoals verwacht de belangen van de scheepvaart. In “Het Nieuws van den Dag” van 4 november 1897 kun je lezen dat de heer Hijmans aandringt op maatregelen tegen de “walgelijke toestanden van de grachten”, dit met het oog op de komende inhuldigingsfeesten. In september 1898 zou de inhuldiging van Prinses Wilhelmina tot Koningin plaatsvinden. Voor die tijd moesten de grachten natuurlijk keurig schoon gemaakt worden. Pieter interpelleerde (wij zouden zeggen: hij pakte de interruptiemicrofoon..) over de toestand van het vaarwater van de Gouwe bij Boskoop. Dat was zo slecht dat het de doorvaart tussen Rotterdam en Amsterdam ernstig belemmerde. Hij noemde het een schadelijke toestand voor handel en scheepvaart.

Meer gegevens over het politieke leven van Pieter zijn welkom!! Anecdotes.. documenten.. wellicht een foto..?

 

Artikel in de IJssel- en Lekstreek

Eind december 2017 stond er een mooi artikel over Rederij Pieter van der Hoog in de IJssel- en Lekstreek. Geleverd door HV “Crempene”. Waarvoor hartelijk dank!

Belangrijk om de aandacht voor historisch erfgoed levend te houden..

foto’s kapitein Van der Laag in New York..

Eindelijk weer een leuk berichtje!! Een goede start in het pas begonnen jaar.. Een achterkleinzoon van kapitein Van der Laag (de kapitein op de driemastbark Martina Johanna) heeft kontakt opgenomen en stuurde mij 2 prachtige foto’s van zijn overgrootvader en -moeder met zijn oma Catharina van der Laag. De foto’s zijn gemaakt aan boord van de Martina Johanna toen het schip in New York lag. Catharina was een meisje van ongeveer 10 jaar. Catharina maakte de hele reis mee, samen met haar moeder, aan boord van het schip. Dat zal ongetwijfeld een hele belevenis geweest zijn.. Catharina heeft er later veel over verteld aan haar kinderen. Ze is heel oud geworden: ze overleed op 101-jarige leeftijd op 6 sept. 1995.

Haar dochter Els Feddema-Bakker vertelt in 2018 op 92-jarige leeftijd dat haar moeder Catharina als ze aan boord was van haar vader elke dag regeltjes moest schrijven (zodat ze geen leerachterstand zou oplopen..) en van haar moeder moest ze elke dag een paar naalden breien. Maar ze mocht ook touwtje springen aan boord, de bootsman en de scheepsjongen draaiden dan het touw. In New York zag ze voor het eerst een auto rijden. Verder reden daar veel koetsjes. Bij een juwelier mocht ze een mooie ketting met hanger uitzoeken die nog steeds in de familie is. Toen het schip geladen was en naar Singapore vertrok, ging Catharina samen met haar moeder weer naar Holland, met de Rotterdamse Loyd. Ze moest weer naar school. Haar vader zag ze niet veel, het schip voer veel van Amerika naar Australië. Het verhaal gaat dat ze haar vader pas voor het eerst zag toen ze 6 jaar was.

Gelske W. v.d. Laag-de Boer, Catharina v.d. Laag, kapitein J.J. v.d. Laag

Kapitein Van der Laag met zijn vrouw Gelske aan boord van de driemastbark Martina Johanna in New York, rond 1900. Links (met pet) een bootsman, daarnaast iemand van het kantoor van de reder in NY. 

wohww.. eindelijk een foto van Chiela van der Hoog- de Jong, de 1e vrouw van reder Pieter!!

Chiela van der Hoog- de Jong, de 1e vrouw van reder Pieter, in Zweedse klederdracht.
Chiela van der Hoog- de Jong, de 1e vrouw van reder Pieter, in Zweedse klederdracht.

Een nazaat van Pieter, kleinzoon van een kleindochter van de reder, kreeg na het overlijden van zijn moeder haar fotoalbum. Alle foto’s in dat album waren keurig voorzien van namen en data (hoe belangrijk!!..) Hij ging op zoek naar zijn wortels.. tikte de naam van zijn grootmoeder in.. en kwam op mijn site terecht.. De afspraak was snel gemaakt..

Geweldig! Een prachtige foto van Chiela! Zoals je kunt lezen op de site ging ze wel eens voor een reisje met Pieter mee naar Zweden. Deze foto is in Göteborg, de hoofdstad van Zweden gemaakt. Chiela in Zweedse klederdracht.

Meteen kwam ik weer een stukje verder met de stamboom Van der Hoog.. er ontbrak nl. nog een heel stuk aan de tak van Gijsbert van der Hoog, de 2e zoon van Pieter. Zodra de stamboom ongeveer compleet is ga ik schrijven op de pagina genealogie… en wordt de stamboom aan de site gekoppeld..

 

en Jim Prescott heeft de bel geluid!..

nazaten van reder Pieter van der Hoog mochten de bel in ontvangst nemen van Jim Prescott
nazaten van reder Pieter van der Hoog mochten de bel in ontvangst nemen van Jim Prescott

!cid_30DF7C49-96AF-4E48-8C07-7E7B3756C435De bel is terug van weggeweest. In 1902 naar de zeebodem in de buurt van Straat Torres boven Australië.  Rond 1985 opgedoken door Jim Prescott. En.. nu hangt hij te pronken in het Cultuurhuis van Krimpen aan de Lek. En Jim Prescott had de primeur: het luiden van de bel! Nou, het klonk prachtig.

En… het was een gezellige “vanderHoogen” familie reünie daar in het Cultuurhuis! Wie weet komt er een vervolg..

prachtig portret kapitein Duit ontvangen!!

Kapitein Duit en echtgenote Jantje Schuur
Kapitein Duit en echtgenote Jantje Schuur

Er is weer even een mooi nieuw berichtje te melden: Vandaag ontving ik van het Kapiteinshuis in Nieuwe Pekela een heel mooi portret (en de lijst er om heen al even mooi..) van kapitein Harm Duit en zijn vrouw Jantje Schuur. Duit is gezagvoerder geweest op drie schepen van Pieter van der Hoog: de Anna Aleida, de 1e Geertruida Gerarda en op de Jeannette Francoise.

Superleuk! Bedankt mensen van het Kapiteinshuis!!

Tip: ga je naar Groningen of Friesland met vakantie.. neem eens een kijkje in het Kapiteinshuis, de moeite waard.. Zoek even op hun site voor de openingstijden.

Vereniging Oud Hoorn / Stichting 400 Jaar Kaap Hoorn

IMG_0001

In het kader van de activiteiten die georganiseerd worden ter herdenking van de reis van Le Maire en Schouten rond Kaap Hoorn, nu 400 jaar geleden, besloot de Vereniging “Oud Hoorn” een bijzonder nummer te wijden aan deze beroemde expeditie. Voor wie het niet meer weet: Jacob le Maire en Willem Cornelisz. Schouten vertrokken op 14 juni 1615 van de Rede van Texel voor een ontdekkingsreis. Het doel was het vinden van een passage of doorvaart naar Indië en het vinden van het grote onbekende Zuidland “Terra Australis Incognita”. Ze vertrokken met twee schepen: “De Eendracht” en “De Hoorn”. Na veel avonturen werd op 29 januari 1616 de zuidelijkste punt van Zuid-Amerika bereikt ” ‘twelck onse president ter eeren des stadts van Hoorn noemde Capo Hoorn” ofwel Kaap Hoorn!!

In 1670 werd op Conincs Eyland (vanaf dat moment Le Maire Island genoemd..) een metalen plaatje gevonden met het volgende opschrift:

NMDC XV.
EEN SCHIP ENDE EEN IACHT GENAEMT
EENDRACHT EN HOORN GEARRIVEERT
DEN VIII DECEMBER VERTROKKEN MET EEN
SCHIP D’EENDRACHT DEN X: IANVARY: MDCXVI
C: IACQUES LE MAIRE
S: WILLEM CORNS SCHOVTS
ARES CLASSEN
                                                                  IAN CORNS SCHOTS
                                                                  CLAES IANSSEN BAN

 

de reis van Le Maire en Schouten in 1615-1616
de reis van Le Maire en Schouten in 1615-1616

Het ronden van Kaap Hoorn geldt nog steeds als een grote maritieme prestatie. Alle zeelieden die Kaap Hoorn met een zeilschip ronden krijgen een oorkonde en een trofee uitgereikt van de gemeente Hoorn.

Ook de zeilschepen van reder Pieter van der Hoog rondden vele malen Kaap Hoorn. In het interessante artikel van Willem van Rooij (redactielid van de St. Nederl. Kaap Hoorn-vaarders) getiteld “Wie volgden de weg?” kun je er over lezen! Zoals bekend rondde de viermaster “Jeannette Francoise” zes keer Kaap Hoorn. De laatste keer gebeurde dat in september 1911, de Jeannette Francoise was toen onderweg met graan vanuit de Spencer Gulf in Zuid-Australië naar Falmouth “for orders”. Dit was de laatste keer dat een Nederlands zeilend vrachtschip Kaap Hoorn rondde!!

Ook over de viermaster “Geertruida Gerarda” kun je lezen in het bovengenoemde artikel. (blz. 96 en 97 over de massavaart). Het doet me plezier dat er in dit speciale jubileumnummer van 400 jaar Kaap Hoorn aandacht besteed wordt aan schepen van Pieter van der Hoog! Geïllustreerd met het prachtige portret van de “Jeannette Francoise” wat kapitein Vil in 1897 liet maken en wat nu in het Noordelijk Scheepvaartmuseum hangt te pronken.

Jeannette Francoise, olieverf op doek rond 1897, Australische schilder Arthur Victor Gregory, hangt in Noordelijk Scheepvaart Museum
Jeannette Francoise, olieverf op doek rond 1897 geschilderd door de Australische schilder Arthur Victor Gregory, het hangt in het Noordelijk Scheepvaart Museum, geschonken in 2001 door een nazaat van kapitein Vil

Wil je meer weten over de activiteiten van de Kaap Hoorn-stichting  rond dit jubileumjaar? Kijk snel even op de site van de Stichting!

scheepsbel!

Mevr. van der Laan (Gijsbertha van der Hoog..) belde een leuk “PietervanderHoog”-nieuwtje door: de scheepsbel van de gezonken driemastbark “Krimpen aan de Lek” is door een duiker ontdekt. Het schip is nl. in 1902 bij Australië gezonken. Nog dit jaar komt de bel naar de Historische Vereniging van Krimpen aan de Lek…!!

5 Krimpen ad Lek, schilderij vd.Laan

dagboek Jan Janse

De Stichting Nederlandse Kaap Hoorn-vaarders heeft al weer een prachtige publicatie verzorgd! De nieuwe jaaruitgave van 2014 heet: “Dagboek van Jan Janse, stuurmansleerling aan boord van het Viermastbarkschip Jeanette Francoise 1905-1907.” Een prachtige publicatie van 64 blz. Jan Janse hield een dagboek bij in de paar jaren dat hij voer op de JF, die dagboeken zijn bewaard gebleven en nu opgenomen in deze prachtige nieuwe publicatie van de Kaap Hoorn-stichting. Ron v.d. Bos heeft in een uitgebreide inleiding op een boeiende manier de opkomst en neergang van de viermaster beschreven in relatie tot de economische ontwikkelingen op de diverse continenten. Blz. 21-27 gaan over Pieter en zijn schepen!